Jorge Luis Borges, Spinoza

	De Argentijnse dichter, essayist, filosoof en proza schrijver, hoogleraar literatuur aan de universiteit van Buenos Aires, hoofd van de nationale bibliotheek en voorzitter van de Sociedad Argentina de Escritores, Jorge Luis Borges (1899-1986) schreef in 1964 een gedicht over de door hem bewonderde filosoof: Spinoza. Hij heeft het vaak voorgedragen. Beluister hier zo’n voordracht en lees de fraaie vertaling die Barber van de Pol vijfentwintig jaar geleden maakte This text will be replaced by the flash music player. Beluister hier de Argentijnse dichter Jorge Luis Borges die zijn gedicht ‘Spinoza’ leest.
Spinoza Las traslúcidas manos del judío Labran en la penumbra los cristales Y la tarde que muere es miedo y frío. (Las tardes a las tardes son iguales.) Las manos y el espacio de jacinto Que palidece en el confín del Ghetto Casi no existen para el hombre quieto Que está soñando un claro laberinto. No lo turba la fama, ese reflejo De sueños en el sueño de otro espejo, Ni el temeroso amor de las doncellas. Libre de la metáfora y del mito Labra un arduo cristal: el infinito Mapa de Aquél que es todas Sus estrellas. Jorge Luis Borges, Uit: El otro, el mismo (1964)	Spinoza De doorschijnende handen van de jood Bewerken in de schemer de kristallen En de middag, angst en koude, gaat dood. (Eén middag is het evenbeeld van alle.) De handen en de ruimte van een paarse tint Die allengs verbleekt binnen de ghetto-grens Bestaan ternauwernood voor deze kalme mens Die droomt van doorzichtig labyrint. Zijn roem, weerschijn van dromen in de droom Van een andere spiegel, geeft hem geen schroom Terwijl de gloed der deernen geen beletsel is. Vrij van metafoor, van mythe, bewerkt de Mens een harde kristal: de onbeperkte Plattegrond van Hem die al Zijn sterren is. Vertaling: Barber van de Pol [in De Revisor, 1984 nr 1, p 49]
Van http://www.slate.com/id/2159222/	"In that sonnet, I refer specifically to the philosopher Spinoza. He is polishing crystal lenses and is polishing a rather vast crystal philosophy of the universe. I think we might consider those tasks parallel. Spinoza is polishing his lenses, Spinoza is polishing vast diamonds, his ethics."
Jorge Luis Borges rekent bijvoorbeeld Spinoza’s godsleer en metafysica tot de ‘fantastische literatuur’. Wat - redeneert Borges - is fantastischer dan de ‘uitvinding van God’?, zij het dat Spinoza God vereenzelvigt met de Natuur. Voor Borges zijn alle filosofen als ’fantastisch’ te beschouwen. Borgeskenner Robert Lemm in een blog over Sweedenborg

Geluid genomen van YouTube