Het boekenbezit van Spinoza (naar catalogus Te Winkel)

Nadat Benedictus de Spinoza op 21 februari 1677 overleden was, werd door de Haagse notaris Willem van den Hove een inventaris gemaakt van zijn nagelaten inboedel. Van de bijna 160 boeken werd een redelijk goede beschrijving gemaakt. Zo is bekend welke boeken Spinoza tegen het einde van zijn leven bezat.

De boeken werden met de rest van de inventaris verkocht en raakten zo in verspreid bezit.
Rond 1900 werd door de Vereniging Het Spinozahuis begonnen met een reconstructie van deze collectie door identieke exemplaren aan te kopen. Dit was mogelijk gemaakt door giften van George baron Rosenthal (1828-1909). In 1914 werd door Jan te Winkel (1847-1927) samengesteld de Catalogus van de boekerij der Vereeniging ‘Het Spinozahuis’. Te Winkel nam daarbij de door de notaris gehanteerde beschrijving en volgorde over.

In 1965 verscheen een nieuwe catalogus van de collectie, samengesteld door een werkgroep onder leiding van Jan Aler (1910-1992): Catalogus van de bibliotheek der Vereniging Het Spinozahuis te Rijnsburg.

 

Hieronder de lijst volgens Notaris Van den Hove en de Te Winkel-catalogus

Boecken folianten (In Folio).

1. Buxtorfij Biblia twee Solumina [sic] cum Tiberiade [Volumina]. [1618][1].

2. Tremellii N. T. cum interpretatione Syr. typis Ebr. 1569.

3. Lexicon Scapulae, 1652. Lugd.

4. Tacitus cum notis Lipsii Antverp. 1607.

5. Livius, 1609. Aureliae. 

6. Longomontani Astronomia danica cum appendice de Stellis Novis et Cometis, 1640 Amstel.

7. Nicolius. 1613. Francof.

8. Aquinatis dictionarium Ebr. Chald. Talm. Lutet. 1629.

9. Diophanti Alexandrini Arithmeticorum Libri 6, Paris. 1621. Gr. Lat.

10. F. Josephus, Basil, 1540.

11. Biblia En Lengua Espagnola V.T. [Bíblia de Ferrara, 1646].

12. Aristóteles, 1548. Vol. 2.

13. Nathanis Concordantiae. Ebr. [1580].

14. Tesoro de la lengua Castellana, 1611. Madrid.

15. Vietae Opera Mathematica Lugd. 1646.

16. Hugenii Zulichemii Horologium Oscillatorium. Paris. 1673.

17. Epitome Augustini Operum omnium. 1539.

18. Pagnini Bíblia. [1641].

19. Moreh nebochim Venetiis, Rabb. [1515].

20. Sphaera Johannis de Sacrobosco. [1508].

21. Idem. [1527].

22. Don Johannis a Bononia de Praedestinatione. [1554].

23. Dictionarium Rabbinicum. [1655].

24. Precationes Paschales Rabb. [1505].

In Quarto.

25. Biblia Ebr. cum Comment. [1639].

26. Dictionarium Lat. Gall. Hisp. 1599. Bruxell.

27. Calvini Institutiones Hisp. 1597.

28. Veslingii Syntagma Anatomicum. Patavii. 1647.

29. Biblia Junii et Tremellii. [1618].

30. Riolanus (Joh.) Anatomica. Paris. 1626.

31. Descartes (Renatus), Brieven. [1661]. 

32. Virgilius cum Notis variorum. 1646. Amstel.

33. Kerckringii Spicilegium anatomicum. 1670.

34. Descartes Proeven. [1659].

35. Politieke Discoursen. 1662. Leyden.

36. Obras de Quevedo. vol.2. Bruxell. 1660.

37. Poesias de Quevedo. 1661.

38. Opere de Machiavelli. 1550.

39. Pignorii Mensa Isiaca. Amstel. 1669.

40. Corona Gothica Hisp. 1658.

41. Grotius de Satisfactione Christi. [1617].

42. Sandii Nucleus Hist. Eccles. 1676 col. cum Tractatu de Script. Eccles. [1676].

43. L'Empereur Clavis Talmudica. [1634].

44. Renatus Descartes de prima philosophia. [1654].

44. Renatus Descartes de Geometria. [Cf. Biografías de Spinoza, p. 266].  

45. Renatus Descartes de Philosophia prima. [Cf. Biografías de Spinoza, p. 266].

45. Blijenbergh tegen Tract. Theol. Polit. [1674].

46. Leon Abarbanel dialogos de amor. [1568].

47. Descartes de geometria. [1637].

48. Descartes opera Philosophica. 1650.

49. Descartes de homine. [1664].

50. Vossius de arte Grammatica Amstel. 1662.

51. a Schooten Exercitationes Mathematicae. [1657].

52. Praeadamitae. 1655.

53. Sepher Tabuith Haical. [1650].

54. Joseph del medico abscondita sapientiae. [s. d.].

55. Een Rabbinsch Mathematisch Boeck. [1627].

56. Explicatio 5. libr. Mosis. [1523].

57. Sepher Dikduck. [1519].

58. Morii Utopia. [s. d.].

59. Snelli Tiphys Batavus. [1627]. 

60. Gregorii Optica promota. Lond. 1663.

61. Todas Las obras de Gongora. Madrid. 1633.

62. a Schooten Principia Matheseos Univers. 1651.

63. Comedia Famosa del Pérez de Montalván. [s. d.].

64. Lansbergii Comm. in Motum Terrae. Middelb. 1630.

65. Mansvelt adversus anonymum Theol.-Pol. [1674].

66. Stenon de Solido. Flor. 1669.

67. Idem.

68. Lansbergii Cyclometria nova. [1628].

69. Fabricii Mannemium (sic) et Lutrea Caesarea. [Manhemium, 1656]. 

70. Algebra door Kinckhuysen. [1661].

71. Gront der Meetkunst door Kinckhuysen.[1660].

72. De Meetkuns door Kinckhuysen. [1663].

73. Scheiner Refractiones Caelestes. [1617].

74. Lansbergii Progymnasmata astron. Restituta. [1629].

75. J. Lansbergii Apologia pro P. Lansbergio. [1633].

76. Wouter Verstap arithemetica. [1663].

77. Bartholini dioristice. [1663]. 

78. Kepleri Eclogae Chronicae. [1615].

79. Calepinus 9 Ling. [1654 (?)].

In Octavo.

80. Chiduschim [1558].

81. Sefer seerit yosef [1596].

82. Sefer panîm hadasôt [1651].

83. Lexicon Schrevelii. 1654.

84. Bartholini anatomia 1651.

85. Machiavelli. Basil. [1580].

86. Hippocrates. 2 vol. 1554.

87. Epicteti Enchiridion cum tab. Cebetis cum Wolfii annot. [1595].

88. Franciosini Vocabolario Ital. et Spagn. [1665].

89. Arrianus de Expedit. Alex. M. Amst. 1668.

90. Politycke Wegschael door V. H. 1661.

91. Buxtorfii Thesaurus gramm. [1629].

92. Dictionarium Lat. Belg. [1662].

93. Petronius Arbiter cun Comm. 1669. Amstel.

94. Metii Alcmariani Instit. astron. libri. 3. [1605].

95. Novellas Exemplares de Savedra. [1625].

96. Las Obras de Pérez. 1644.

97. Tulpii Observationes Med. 1672.

98. Boyle (R.) De elatere et gravitate aeris. 1663 (?). Londres.

99. Luciani mortuorum dialogi. [1635].

100. Pererius in Danielem 1602. Lugd.

101. Julius Caesar. [1651].

102. Sandii Nucleus Hist. Eccles. [1668].

103. De brieven van Seneca. [1654].

104. Keckermanni Logica. [1611].

105. Munsteri Gramm. Ebr. Eliae Levitae. [1543].

106. Pinto Delgado. Poema de la Reyna Ester. [s. d.].

107. Rhenii Tyrocinium Ling. Gr. [1630].

108. Vossii Instit. L.Gr. [1651].

109. Scioppii Grammatica Philos. [1664].

110. Grotius (Hugo): De Imperio Summarum Potestatum circa Sacra commentarius posthumus, Paris. [1647].

111. Metii Astrolabium. [1627].

112. De Graefs driehoeksmeting. [1659].

113. El criticon. Vol. 3. [1653].

114. Vossii Rud. Gr. [s. d.].

115. Raetken Spaense Grammatica. [1653].

116. Ben Israel Esperanca (sic) de Israël. [1650].

117. Homeri Illiad. Gr. [1572].

118. Dialogues Francois (sic). [s. d.]. 

In xij.

119. Klauberghs uytbreiding van Descartes. [1652].

120. Velthusius de Liene et Generatione. [1657 (?)].

121. Neri ars vitraria 1668. Amst. cum fig.

122. Salustius. [1641].

123. Logique ou l'art de penser. [1675].

124. Voyage d’Espagne. [1666].

125. Claubergii Logica. [1654].

126. Seneca Epistolae. [1649].

127. Hobbes Elementa Philosophica [de Cive]. [1647].

128. Clapmarius de arcanis Rerumpp. [1641].

129. Kerkring in curum Triumphale. [1671].

130. Boyle Paradoza Hydrostatica. [1670].

131. Baudii Epist. et orationes. [1660].

132. Martialis cum notis Farnabii. [1654].

133. Wolzogen de Scripturarum interprete. [1668].

134. Plini Secundi Epistolae cum Panegyricis. [1591].

135. Senecae Tragediae. [1541].

136. Mostarts Sendbriefschrijver. [1637].

137. Johannis Secundi Opera. [1651].

138. Ovidius. 3 vol. [1634].

139. Verulamii Sermones fideles. [Francis Bacon, 1641].

140. Le Visioni Politique. 1671.

141. Curtius. [1633].

142. Virgilius. [1619].

143. Plautus. 1652.

144. Ciceronis Epistolae. [1632].

145. Petrarcha de Vita Solitaria. [1605].

146. Justinianus. [1630].

147. Velthuysius de Usu rationis in Theologia. [1667 (?)].

148. Euclides. [s. d.].

149. Ovidii Metam. Tom. II. [1629].

150. Obra devota la Cuna. [Francisco de Quevedo, 1634].

151. Stenonis Observ. anat. [1662].

152. Phrases Virgil. et Horat. ( ?).

153. Virgilius: (Opera). [1671].

154. Ephemerides. [1554].

155. Pharmacopaea Amstelred. [1651].

156. Historie van Karel de II. [1660].

157. Tacitus. [1643].

158. Elementa Physica. [1669].

159. Obras de Góngora. [1644].

 

 

Hieronder de lijst in alfabetische volgorde volgens ATSS

Pharmacopoea Amstelredamensis

Phrases Virgil. et Horat.

Colloquia et dictionariolum octo linguarum

Abravanel, Isaac ben Judah Zevach pesach

Abravanel, Judah ben Isaac Los Dialogos de amor

Adriaanszoon, Adriaan Fundamentale onderwysinghe

Adriaanszoon, Adriaan Universae astronomiae brevis, dilucida et facilis Institutio

Aerssen, François van Voyage d’Espagne

Aldabi, Meir Schevile Emunah

Aristoteles Opera, quae in hunc usque diem extant omnia

Arnauld, Antoine - Nicole, Pierre La logique ou l’art de penser

Arrianus, Flavius De expeditione Alexandri Magni

Augustinus, Aurelius Omnium operum epitome

Bacon, Francis Sermones fideles

Bartholin, Rasmus Dioristice

Bartholin, Thomas Anatomia

Baudier, Dominique Epistolae semicenturia auctae

ben Kalonymus, Isaac Nathan Sefer yaar netiv ha-niqra’ bela‘az qonqordansiyas

Binnart, Martin Biglotton amplificatum

Blyenbergh, Willem van De waerheyt van den Christelijke godts-dienst

Bologni, Giovanni De aeterna Dei praedestinatione et reprobatione

Bos, Lambert van den De Historie van sijn majesteyt Karel de II.

Boyle, Robert Paradoxa hydrostatica

Boyle, Robert Defensio doctrinae de elatere et gravitate aeris

Buxtorf, Johannes Biblia Sacra Hebraica cum Masora

Buxtorf, Johannes Lexicon Chaldaicum, Talmudicum et Rabbinicum

Buxtorf, Johannes Tiberias

Buxtorf, Johannes Thesaurus grammaticus linguae sanctae Hebraeae

Calepio, Ambrogio Linguarum novem dictionarium

Cauvin, Jean Institucion de la religion christiana

Cervantes Saavedra, Miguel de Novelas exemplares

Cicero, Marcus Tullius Epistolae ad Atticum, Brutum, et Q. Fratem

Clapmar, Arnold De arcanis rerumpublicarum

Clauberg, Johann Logica vetus et nova

Clauberg, Johann Defensio Cartesiana

Cleynaerts, Nicolaes Institutiones linguae graecae

Covarrubias Horozco, Sebastian de Tesoro de la lengua Castellana

Curtius Rufus, Quintus Historiarum libri

D'Aquin, Philippe Dictionarium absolutissimum Hebraeo-Chaldaeo-Talmudico-Rabbinicum

Delmedigo, Joseph Solomon Sefer ta‘alumot hokhmah

Descartes, René Brieven

Descartes, René Proeven der wysbegeerte

Descartes, René De homine

Descartes, René Opera philosophica.

Descartes, René Meditationes de prima philosophia (Amstelodami, 1670)

Descartes, René Geometria

Descartes, René Descartes, René, Meditationes de prima philosophia (Amstelodami, 1654)

Diophantus Alexandrinus Arithmeticorum libri sex

Elia Levita Grammatica Hebraea

Epictetus Encheiridion

Everaerts, Jan Iohannis Secundi Opera

Fabricius, Johann Seobald Manheimium et Lutrea Caesarea

Franciosini, Lorenzo Vocabolario italiano, e spagnolo

Gerondi, Nissim ben Reuben Chidushe ha-Rav rabenu Nisim zal

Góngora y Argote, Luis de Todas las obras

Góngora y Argote, Luis de Todas las obras 1633

Graaf, Abraham de Vier boeken

Gracián y Morales, Baltasar El Criticón (3)

Gregory, James Optica promota

Groot, Huig van De imperio summarum potestatum circa sacra

Groot, Huig van Defensio fidei catholicae

Ha-Levi, Joshua Halikot ‘olam ‘im mevo’ hagemara’

Hippocrates Opera quae ad nos extant omnia

Hobbes, Thomas Elementa philosophica de cive

Holywood, John of Textus de sphera

Holywood, John of Textus Spherae

Homerus Ilias

Hornkens, Heinrich Recueil de dictionaires françoys, espaignolz et latin

Huygens, Christiaan Horologium oscillatorium

Iosephus, Flavius Antiquitatum Iudaicarum libri viginti

Iulius Caesar, Caius C. Iulii Caesaris quae exstant

Iustinianus, Flavius Petrus Sabbatius Institutionum libri quattuor

Jesurun, Isaac ben Abraham Hayyim Sefer Panim chadashot

Keckermann, Bartholomaeus Systema logicae

Kepler, Johannes Eclogae chronicae

Kerckring, Theodorus Spicilegium anatomicum

Kerckring, Theodorus Commentarius in Currum triumphalem antimonii

Kimchi, Moses Sefer diqduq

Kinckhuysen, Gerard Geometria

Kinckhuysen, Gerard De grondt der meet-konst

Kinckhuysen, Gerard Algebra

La Peyrère, Isaac: de Praeadamitae.Sive Exercitatio

Lansberge, Jacob van Apologia pro commentationibus Philippi Lansbergii in motum terrae

Lansberge, Johan Philip Commentationes in motum Terrae

Lansberge, Johan Philip Progymnasmatum astronomiae restitutae

Lansberge, Johan Philip Cyclometriae novae libri duo

Leti, Gregorio Le visioni politiche

Livius, Titus Libri omnes superstites

Lombroso, Jacob Biblia Hebraica

Longberg, Christian Sorensen Astronomia Danica

Lucianus Samosatensis Dialogi selecti

Machiavelli, Niccolò Princeps

Machiavelli, Niccolò Tutte le opere

Maimonide, Mosè Moreh nevukim

Mansvelt, Regnier de Adversus anonymum theologo-politicum liber singularis

Martialis, M. Valerius Epigrammata, cum notis Th. Farnabii

Melder, Christianus Euclidis libri quindecim

Menasseh ben Israel Esperança de Israel

Mizauld, Antoine Ephemerides aeris perpetuae

Montalván, Juan Pérez de Comedia famosa. El divino nazareno Sanson

More, Thomas Utopia

Mostaert, Daniël Nederduytse secretaris oft zendbriefschryver

Nathan ben Jechiel Sefer ‘arukh

Nathan ben Jechiel Musaf he-‘arukh

Neri, Antonio De arte vitraria

Nizzoli, Mario Thesaurus Ciceronianus

Nylandt, Franz Wilhelm de Elementa physica

Ovidius Naso, Publius Opera

Ovidius Naso, Publius Opera 3 voll.

Pagnini, Sante Biblia Sacra iuxta Germanam Hebraici idiomatis proprietatem

Pereira, Bento Commentariorum in Danielem prophetam libri sexdecim

Pérez, Antonio Las obras y relaciones

Petrarca, Francesco De vita solitaria

Petronius Arbiter, Titus Satyricon

Pignorio, Lorenzo Mensa Isiaca

Pinto Delgado, João Poema de la reyna Ester

Plautus, T. Maccius Comoediae superstites viginti

Plinius Caecilius Secundus, Caius Epistolarum libri novem

Quevedo Villegas, Francisco de La cuna y sepultura

Quevedo Villegas, Francisco de Poesias

Quevedo Villegas, Francisco de Obras

Raetken, Ulrick Gramatica [de] la léngua españòla

Recanati, Menahem ben Benjamin Perush ‘al ha-Torah: b‘al derekh ha-emet

Rhenius, Johannes Tirocinium linguae Graecae

Riolan, Jean Anthropographia, et osteologia

Saavedra Faxardo, Diego de Corona gothica

Sallustius Crispus, C. C. Sallustius Crispus cum veterum historicorum fragmentis

Sand, Christopher Nucleus historiae ecclesiasticae

Scapula, Ioannes Lexicon Graeco-Latinum

Scheiner, Christoph Refractiones coelestes

Schooten, Frans van Principia matheseos universalis

Schooten, Frans van Exercitationum mathematicarum libri quinque

Schoppe, Caspar Grammatica philosophica

Schrevel, Cornelis Lexicon manuale Graeco-Latinum et Latino-Graecum

Seneca, Lucius Annaeus Tragoediae

Seneca, Lucius Annaeus Epistolae

Seneca, Lucius Annaeus Alle de brieven van L. Annaeus Seneka, aan Lucilius geschreven

Snel Van Royen, Willebrord Tiphys Batavus

Steensen, Niels Observationes anatomicae

Steensen, Niels De solido intra solidum naturaliter contento

Tacitus, Cornelius C. Cornelii Taciti Opera quae extant

Tacitus, Cornelius Tacitus, et in eum Boxhornii observationes

Templo, Jacob Judah Aryeh Leon Retrato del Templo de Selomoh

Tremellio, Emanuele Testamentum Novum

Tremellio, Emanuele - Junius, Franciscus - di Beza, Teodoro Testamenti Veteris Biblia Sacra

Tulp, Nicolaes Observationes medicae

Usque, Abraham Biblia en lengua espanola

Van den Hove, Jan Consideratien van Staat ofte polityke Weegschaal

Van den Hove, Jan Politieke discoursen

Velthuysen, Lambert Dissertatio de usu rationis in theologia

Velthuysen, Lambert Tractatus duo medico-physici

Vergilius Maro, Publius P. Virgilii Maronis cum veterum omnium commentariis et selectis recentiorum notis nova editio

Vergilius Maro, Publius Opera

Vergilius Maro, Publius Opera studio Pulmanni

Verstap, Wouter Arithmetica philosophica

Vesling, Johann Syntagma anatomicum

Viète, François Opera mathematica

Voss, Gerhard Johann Rudimenta linguae Graecae

Voss, Gerhard Johann Aristarchus

Wolzogen, Johann Ludwig von De scripturarum interprete

‘ibn Werga, Yosef Sefer she‘erit Yosef